|
|
|
|
Od početnih impresionističkih djela, odvaja ga uticaj Pariza i slikarstvo blisko neoklasicizmu. Tamni tonalitet i čvrsta struktura su karakteristike djela ovog perioda (Akt, Kupačice, Akt sa ogledalom). Boje je nanosio glatko, tankim namazom. Drugim boravkom u Parizu, počev od 1926, pod uticajem Sezanovih djela počinje brušenje svoje likovne vokacije; prilazi racionalnom stvaranju slike, sažimanju i učvršćivanju likovnog postupka. U ovom periodu (1926-1932) ostvario je niz djela ključnih ne samo za crnogorsku umjetnost, već i za razvoj jugoslovenske moderne umjetnosti. To su: Akti 1927, Mrtva priroda sa lubenicom iz 1930, Enterijer s torzom iz 1929, Mrtva priroda s violinom (1930) i Odaliska (1932). Dragocjenost Milunovićevog postupka, što ga ilustruju nabrojena djela, u čijoj kruni stoji tonska harmonija i mir klasične kompozicije, uz opredjeljenje za intimističke teme, rasla je od platna do platna. Već tu je ispoljena njegova težnja za ustoličavanje razumom stišanih impulsivnosti. Tu je, u stvari, Milunović ozakonio tananu granicu između klasicističke strukture, reda i harmonije i duha savremenih strujanja i traganja u likovnoj umjetnosti. U ovom periodu naslikao je i nekoliko pejzaža (Luka u Bolimu, Pejzaž iz Provanse), koji su za njegov opus značajni ne samo kao ilustracija sezanističkog pristupa i doživljavanja Milunovića kao racionaliste u slikarstvu, već kao ilustracije njegove lirske nastrojenosti, koja očigledno stoluje na ovim platnima. Ona su značajna i kao početak njegovog kasnijeg tematskog opredjeljenja. U periodu do izbijanja Drugog svjetskog rata, Milunović u Beogradu razvija široku, plodotvornu likovnu aktivnost. Tu je proveo i ratne i prve poratne godine kada doživljava razočaranje i razne pritiske od pristalica oficijelne umjetnosti socrealizma. Izlaz nalazi u zavičaju kojem se vraća 1947. da bi, na poziv Ministarstva prosvjete NR Crne Gore, zajedno sa Lubardom na Cetinju podstakao rad prve umjetničke škole. U Crnoj Gori traje njegov nesputani razvoj. Kao i Lubarda, tu je stvorio djela neoborive vrijednosti, slike koje su, umnogome, doprinijele preokretu u jugoslovenskoj umjetnosti i povratku slobodi stvaralaštva. Inspirisan toplim mediteranskim podnebljem, stvara djela monumentalna u svom karakteru, zasićena svjetlošću i sa usmjerenom transformacijom objekata. Mjestimično mu platna imaju odzvuke ekspresivnosti, a u postupku se oslanja na fresko-slikarstvo Pompeje i naših srednjevjekovnih manastira. Mirenjem elemenata ekspresivnosti, svjetlosti i racionalnosti, utro je samosvojni put modernog klasicizma, prijemčivog, ali i nedostupnog nizu neposrednih učenika i prijatelja. Milunović je do kraja života ostao vezan za Crnogorsko primorje. Sve te vrše, ribe, čaplje, korpe, radosti primorskih osvita, to more, plavetnilo, kamenje, sa njegovih monumentalnih slika, nastalo je u kratkim i nadahnutim likovnim zabilješkama što ih je svakog ljeta pravio na plažama Budve i Svetog Stefana. Kasnije su one, uz mukotrpnost stvaralačkog grča i prilježan rad izrastale u platna danas nezaobilazna u izučavanju savremene jugoslovenske umjetnosti. Generacije slikara pamte ga i kao svog izvanrednog profesora.
Milunović Milo,
|
