Slobodan Bobo Slovinić
"Višeznačno i čisto"
DANIJELA MRŠULJA,
Skulpture, galerija "Centar", Podgorica, 22. 10. 2009.

       U organizaciji Centra savremene umjetnosti Crne Gore, sredinom oktobra ove godine, u podgoričkoj galeriji "Centar", predstavljena je izložba skulptura mlade crnogorske umjetnice Danijele Mršulje (1979). Mršulja je završila (1998) Srednju umjetničku školu na Cetinju, diplomirala je (2005) i završila (2009) magistarske studije na Fakultetu likovnih umjetnosti u Beogradu, u klasi profesora Mrđana Bajića, a sada na istom fakultetu pohađa doktorske umjetničke studije. Sa inostranom stipendijom, specijalizovala se u Njemačkoj i Austriji. Do sada je priredila tri samostalne, a izlagala je na brojnim grupnim izložbama u zemlji i svijetu. Aktivno je učestvovala na mnogim vajarskim simpozijumima, radionicama, sajmovima umjetnosti, a realizovala je više skulptorskih projekata u slobodnom prostoru, u Njemačkoj, Italiji, Austriji i Crnoj Gori. Dobitnik je više umjetničkih priznanja, među kojima i dvije nagrade (2008, 2009) na Zimskom salonu u Herceg Novom. Član je Udruženja likovnih umjetnika Crne Gore od 2008, a živi i stvara u Beogradu i Kotoru. Aktuelnu Mršuljinu izložbu u Podgorici prati sadržajan kolorni katalog sa uvodnim tekstom koji potpisuje istoričarka umjetnosti Milica Radulović.

       Danijela Mršulja se odlučila da u dvoetažnom izložbenom prostoru u centru grada, na veoma kondenzovan način, prezentira svoje nadahnuto i vrlo senzibilno skulptorsko stvaralaštvo. Zapravo, u prizemlju su supstituisane samo dvije skulptorske cijeline, od kojih je ona u ulaznoj partiji, primarno-uvodna, izuzetno intimističkih vibracija, naslovljena "Između Tebe i Mene" (verzal, kao ime), a oformljena je iz sedam pari opruženih tamnih šaka koje su izložene na zidu, te u pravilnom poretku stočetrdeset svijetlih poluobličastih formi na tamnom kamenom podu. Te dva simbiozno povezana segmenta, ženske ruke u prirodnoj veličini izvedene "al prima" otiskom u glini i kotiledonski spojene sjemene polovine u alabasteru, u korespodentnom su odnosu, sa širokim spektrom asocijacija, čija bi tumačenja najvjerodostojnije iskazala sama autorka. No, ne ulazeći u narativnu ravan, treba naglasiti da za Mršulju, sama forma i oblik, nemaju primarno značenje, već su mnogo bitnije multi-asocijacije, koje proizilaze iz kontrapunktiranih i specifično ukomponovanih, oblikovnih elemenata.

       U nastavku eksplikacije u prizemlju, na podužnom bijelom zidu, prezentirano je sedam ispruženih tamnih šaka, dlanom okrenutim prema gore, izvedenih "al prima" otiskom u sivoj glini, naslovljenih "Katena". Iznova brojne asocijacije i multiznačni uputi, zašto broj sedam, zašto ruke u "lančanom" poretku, da li mole za oprost, da li ukazuju na smjer, da li prose. Prilikom otvaranja izložbe, autorka je na TV-plazmi prezentirala pokretne sekvence o svom stvaralačkom postupku i umjetničkom činu, iz kojih se jasnije spoznaju osnovne ideje, usmjerenja i asocijativnosti. Veoma je evidentno da je za Mršulju, upravo izuzetno bitna mentalno-psihološka potka djela i usmjeravajuća poruka, koju ona suptilno ostvaruje simplificiranim odabirom elemenata, kao što su prvenstveno ljudske ruke u najrazličitijim stavovima. A šaka je vrlo karakterističan dio ljudskog korpusa, korespodentna je sa likom, i ne bi stari majstori, kada su portretisali ličnosti, naplaćivali znatno veći iznos, kada bi uz lik prikazivali jednu ili obje ruke.

       Vrlo suzdržanim postupkom, autorka je na velikom zidnom platnu na spratu, prezentirala ukrštene šake okrenute prema podu, realizovane indentičnim postupkom i u istom materijalu kao i prethodne, naslovljavajući ih "Majčina briga", a u nastavku, ponovo dvije stisnute ruke koje "drže" okapninu, naslovljene "Majčine suze". Koliko god ta dva izuzetno jednostavna skulptorska eksplikata, samo na prvi pogled, djeluju slično, asocijativnost je bjelodano različita, ubjedljiva je, sublimatorna i vrlo efektna. Upravo taj suzdržani, simplificirano-minimalistički pristup, veoma je karakterističan za sva Mršuljina vajarska ostvarenja. Ona se ne razmeće velikim tematskim sadržajima, ni atraktivnim materijalima, niti raskošnim oblicima i površinskim obradama. Naprotiv, sve je u njenom stvaralaštvu podređeno osnovnoj ideji, ona je imperativna, tako da uz snažne asocijacijativne vibracije, ubijedljivo egzistiraju sva njena skulptorska djela.

       Na spratu, dvije atipične skulptorske skupine, prva, na kamenom podu, na gomilu je sakupljeno tridesetak ljudskih stopala, koje su ostvarene po principu trodimenzionalnog otiska, a realizovane su u terakoti, te naslovljene "Beskonačni niz". Svakako, to je samo jedno od tumačenja, ali istovremeno, nameću se i sasvim druge asocijacije. Treba se prisjetiti relikvijarnih predmeta (ruke i noge) od srebra, zlata i dragog kamenja, koji su pohranjeni u riznici katedrale Sv Tripuna u Kotoru. Na kraju, u samoj završnici, najsadržajniji materijalno-elementni, prostorni asamblaž, supstituisan kao triptihalna cjelina. Na zidu vertikalno, tri transformirajuća bijela oblika (ženski torzo) u kvadratično-drvenim ramovima, a ispod na postamentima, tri kamene posude sa svetom tečnosću. Supstencijalno-asamblažna cijelina, autorski naslovljena "Kvintesencija" (peti element uz vatru, vodu, vazduh, zemlju), zapravo, zbog svoje čistote, suština, srž, jezgro najbitnijeg, odista isijava multi-sadržajne asocijacije. Iako se zbog prostornih nedostatnosti, Danijela Mršulja ekspoziciono predstavila suženim izborom svojih djela, supstencijalna sadržajnost, asocijativna oscilatornost te antička harmoničnost kojim njene skulpture mentalno zrače, obezbijeđuju ju joj posebno mjesto na našoj skulptorskoj sceni.