Sadržaj preuzet iz dnevnih novina "Vijesti" od 19. novembra 2005. god.


Izložba
Dragana Karadžića
u Umjetničkom paviljonu u Podgorici

UMJETNOST IZMEĐU USHITA I TRAGIZMA

U organizaciji Udruženja likovnih umjetnika Cme Gore, krajem oktobra ove godine, u Umjetničkom paviljonu u Podgorici, priređena je samostalna izložba slika cmogorskog akademika Dragana Karadžiča (1950), koju je umjetnik posvetio sjenima kćerke Jovane "1986-2005", nedavno stradale studentkinje Fakulteta likovnih umjetoosti sa Cetinja. Autor je selektivno prezentirao jedan dio slika iz svog devetnaestogodišnjeg stvaralačkog perioda, kao i nekoliko radova kćerke Jovane.

       Karadžić je diplorairao (1978) i magistrirao (1980) na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu, u slikarskoj klasi prof. Radenka Miševića. U periodu 1981/1982, kao stipendista francuske vlade, specijalizovao se u Parizu na Beaux-Arts kod prof. J. Jankela. Studijski je boravio u Italiji, Njemačkoj, Francuskoj, Belgiji, Holandiji, Španiji, Grčkoj i SAD. Do sada je priredio četrdeset šest samostalnih, a učestvovao je na preko tri stotine grupnih i kolektivnih izložbi u zemlji i inostranstvu. Član je ULUCG-a od 1977, a Četiri godine bio profesionalni sekretar Udruženja. Radio je (1986-1990) kao predavač na Odsjeku za likovno vaspitanje Filozofskog fakulteta u Nikšiću. Na Fakultetu likovnih umjetoosti na Cetinju, od 1990, bio je docent, potom vanredni profesor, a od 2002, redovni je profesor sliiarske klase. Bio je prodekan (1990-19941 i dekan (1994-1996) FLU. Od 1996, vanredni je član Cmogorske akademije nauka i umjetnosti, a od 2003, njen redovni član. Dobitnik je brojnih nagrada i priznanja, među kojima (1995) "Trinaestojulske nagrade" Republike Crne Gore. Djela mu se nalaze u muzejima, galerijama i privatnim kolekcijama u zemlji i inostranstvu. 0 njegovom stvaralaštvu pisali su mnogi istoričari umjetnosti, likovni kritičari, stvaraoci i publicisti, a stalno živi i stvara u Podgorici. Aktuelnu izložbenu postavku prati izvanredno dizajniran i štampan kolorni katalog sa nadahnutim uvodnim tekstom likovnog stvaraoca i akademika Pavla Pejovića.

       U veoma atraktivnom, novoadaptiianom Umjetnićkom paviljonu, koji je za potrebe Udruženja sagrađen davne 1958, prezentirano je trideset Karadžićevih djela galerijskog formata, ostvarenih uljem na platnu i petnaest akvarela iz ciklusa "Mediteran". Od početka svog višedecenijskog stvaralačkog rada, Karadžić je inspirativno duboko vezan za crnogorske ambijentalno-pejzažne vrijednosti. Taj giobalno vizuelizirani makro-mikro paradigmatski potencijal, nakon snažnog mentalnog doživljaja, Karadžić kreativno supstituiše u specifičnu i osobenu likovno-poetsku supstratnost. Njegovo stvaralaštvo, kontinuirano je na relacijama asocijativnog, poluapstraktoog i apstraktaog. Karadžićevi kompozicioni sklopovi su izuzetno izbalansirani, ujednačeni i stabilni, a plod su njegovih svestranih istraživanja i mnogobrojnih varijantnih eksperimentisanja. Sa osobitom pažnjom, Karadžić dubinski analizira hromatske modalitete, odnosno toplo-hladnih vibraclja, te tamno-svijetlu kontrasnost. Svijetle i tamne, harmonizirane koloritne površi, koheziono povezuje tamna linearna konstraktivnost. No, iako je njegovo ukupno stvaralaatvo veoma kompaktno, u aktuelnoj postavci, pažljivijim promatranjem, prepoznaju se ostvarenja koja su nastala u ranijim periodima. Zapravo, to su zgusnutija i razigranija djela, mnogo zatamnjenijih hromatskih struktura, komplikovanijih kompozicionih sklopova, te širih valerskih raspona. U najnovijim fazama, izuzetnom posvećenošću i predanim radom, Karadžić maestralno raščišćava i sublimatorno kristališe likovnu ravan, simplificira kompozicionu shematiku, suspreže hromatske odnose i potencira ekspresivno-gestualni potez. Naprosto, eksplikati postaju prozračnjii, svedeniji, lepršaviji i asocijativno univerzalnijii Takav koncept, Karadžić je posebno razvio u akvarelima, pa je uz minimalnu upotrebu hromatike, suzdržan linearni grafizam, neophodno akcentiranje, a posebno koristeći bjelinu akvarelnog papira, odista ostvario izvanrednu prozračnost, osobenu mediteransku atmosferu i neizmjernu produbljenost prostornih vizura.

       Stvaralačko-kreativnom postupku i neposrednoj likovnoj egzekuciji, Karadžić pristupa veoma promišljeno i skoncentrisano. Noseći sobom globalnu ideju, on flah četkama i likidnom akrilik-supstancom intenzivnih tonskih vrijednosti, vrši široko podslikavanje fundirajući opšti kompozicioni sklop i hromatsku razuđenost. Nakon prosušivanja, finijim četkama i gušćim uljanim nanosima, supstituiše podsticajnu i veoma bogatu polihromno-enigmatsku ravan. Potom vrhom špahtle, crnim krejonom i tanjom četkom, gestualnim i energično-ekspresivnim potezima, istražuje i fiksira crtački linearitet. U subordinaciji razigrano-koloritnih
fleka i konstruktivističkog crteža, supstituiše se globalna fizionomija djela. U funkciji su nijanse kobaltne i pariško plave, океrа, umbre, terakote, prusko crvene, mrkosmeđe i crne. Nastupa faza djelimičnog sušenja slojevitih nanosa, dugog promatranja, procjene usmjerenja i vizija krajnjeg ishodišta. U najosjetljivijoj fazi, Karadžić neutralnim, uglavnom svijetlosivim tonovima, flankira djelove veoma razigranih hromatsko-pikturalnih struktura, podcrtava konstruktivističku matricu, akcentuje likovno polje i ulazi u definitivnu završnicu. Rotira vertikalno eksplikat, jer dobro supstituisano djelo, mora korektno da "leži" u svim položajima. Osobeno, nadahnuto i veama prostudirano Karadžićevo stvaralaštvo, predstavlja jedan оп moždanika savremene crnogorske likovne umjetnosti. Sa posebnim pijetetom, u jednom dijelu prostrane izložbene sale, prezentirani su radovi umjetnikove kćerke Jovane. No, iako je izloženo samo nekoliko
njenih studentskih ostvarenja, izuzetan talenat i posvećenost, veoma su evldentni. To se prije svega
očitava u ekspresivnom autoportretu, ostvarenom kombinovanom tehnikom. Da se radilo o vrsnom
crtaču, svjedoče analitičke studije lica, ekstremiteta, te kroki skice aktova. Iz par široko postavljenih slika, bjelodano se reflektuju, istinski osjećaj za hromatske modalitete, te snažan energetsko-likovni potencijal. Nažalost, prerano je napustila crnogorske likovne horizonte.

Slobodan SLOVINIĆ