Pretraživač sajta
Montenegrina
 

Antropologija
Arheologija
Arhitektura
Crnom Gorom
Dijaspora
Film / Pozorište
Humor, satira i karikatura
Istorija
Književnost
Likovna umjetnost
Muzika
Religija
Strip











 
 | Naslovna | O projektu | Saradnički program | Knjiga utisaka | Kontakt |


 

 

Dragoljub Bato Brajović - Tekstovi

 

 

SUBLIMACIJA LIKOVNIH POTENCIJALA

       Umjetničko stvaralačko djelo Dragoljuba Bata Brajovića, četiri decenije, permanentno je i veoma kvalitetno prisutno na ovim prostorima. U stalnom istraživačkom zamahu, potvrdi i sublimaciji likovnih potencijala, raznovrsnih usmjerenja i artističko-tehničkih uzansi, ostvaren je značajan i obiman opus. Njegov ekstenzivan i nemirni duh, neprestano aktivan i impulsivan, nošen energetskim nabojem, rezultirao je mnogobrojnim ciklusima, uspješnim kreativnim ostvarenjima i repernim djelima koja se pamte.

       Gotovo uvijek, Brajović se kretao u sferi figuralnog i uzdržano-asocijativnog, bilo da je radio portret, akt, mrtvu prirodu, ili pejzaž. Njegova interesovanja i dubinska istraživanja, naročito posljednjih godina, vezana su za crnogorske ambijentalne vrijednosti. Istim intenzitetom, zanosom i kreativnošću, slikao je vedute starih primorskih aglomeracija, more, luke i plaže, ali i kontinentalna živopisna mjesta, planinske masive, šume, dolove, vrtače, rijeke i jezera. Njegova najnovija ostvarenja, upravo su eksplicite ambijentalno-pejzažna, tako da srijećemo: Vedute starih gradova Budve, Kotora, Ulcinja, Bara, Herceg Novog, ostrvo Sv. Nikola, Veliku plažu, Bojanu, Kalimere, Valdanos, Tivatsku marinu, Lastvu, Biogradsko jezero, Lovćen, Durmitor, Crno jezero, Moraču, Virpazar, Skadarsko jezero. No, bilo bi potpuno pogrešno kada bi se Brajovićeva ostvarenja, karakterisala kao objektivno-realistička. Zapravo, za njega je motiv, bilo da je percipiran iz standardne vizure, ili češće iz neuobičajenog i nestandardnog rakursa, samo paradigmatsko polazište, koje u kreativno-likovnoj transformaciji, biva sublimirano u svojevrsni i samosvojni artistički prizor.

       Brajovićeva kompoziciona rješenja su ujednačena, izbalansirana i veoma stabilno utemeljena. Svakako, to je rezultat, dugotrajnih iskustveno-crtačkih istraživanja i linearnog pocrtavanja. U stvaralačkoj egzekuciji, gotovo da nema tehničkog sredstva koje nije bilo u funkciji likovnog iskaza, olovka, krejon, pero, četka, špahtla, a od hromatskih supstanci akvarelne, uljane boje, tempere, akrilik, dok su za podlogu korišćeni papir, preparirane ploče, platno. No, moglo bi se sa sigurnošću ustvrditi, da je Brajović najviše domete, upravo dosegao, ostvarujući, odista bezbroj vrsnih akvarela i eksplikata rađenih uljem i akrilikom, sa obilnom upotrebom rastvarača.

       S toga, u posebnom kontekstu, upravo treba sagledati Brajovićeva recentna pejzažna ostvarenja, bilo da su realizovana akvarelom ili pak uljanom tehnikom, vizuelno, kada se opserviraju sa distance, nije moguće utvrditi gotovo bilo kakvu razliku. Zapravo, radi se o umjetničkom stavu, kredu i supstancijalnoj specifičnosti u realizaciji djela. Brajovićev likovni govor, potpuno je jednostavan i krajnje suštinski simplificiran, tako da bezbroj slobodno-plutajućih, ili pak prožimajućih hromatskih fleka grade supstratnu podlogu. Potom je sve, tankim ili pak grubim linearitetom, lepršavo i lako integrisano u kompleksnu likovnu cjelinu, u kojoj čista bjelina prepariranog platna, igra veoma bitnu i značajnu ulogu.

       Brajovićeva ambijentalna ostvarenja, naprosto rastače intenzivna mediteranska svjetlost, a izvanredno uspostavljeni valerski tamno-svijetli odnosi, daju prizorima neophodnu suštinsku čvrstinu i punoću. Njegova paleta je suspregnuta, ali u koordinaciji sa ostalim slikarskim atributima, njegovi prizori djeluju veoma raskošno i bogato. U egzekutivnom postupku, Brajović koristi minimum hromatske supstance i veoma mnogo likidnog rastvarača, bilo da se radi o terpentinu, lanenom ulju ili vodi. Zato su svi njegovi eksponati prozračni, transparentni i vazdušasti, uhvaćena je naprosto u jednom dahu opšta i globalna atmosfera i ostvarena zavidna dubinska prostornost. To je van svake sumnje, faktička sinteza i veoma uspješna sublimacija svih Brajovićevih višedecenijskih kreativno-likovnih potencijala.

Slobodan Bobo Slovinić

 

IZBOR IZ KRITIKE

       ...Kod Brajovićevih slika se povlači jedna crta koju, literarno tumačeći, govori o prilično ispoljenom neskladu njegove ličnosti sa samim sobom, - osobina koja stvara umjetnika. Likovno gledano, to je bojazan od onoga što se vidi - da li se dobro vidi, a naročito bojazan od akcenta, tako da slika ima atmosferu, da upotrijebimo izraz dušu, mnogo više nego što ima boju...

Cvetko Lainović,
„Titogradska tribina", 1965.


       ...Slikar izuzetnog dara, vrstan znalac slikarskog zanata svjestan kreativnih mogućnosti u slikarstvu...

Olga Perović,
„Pobjeda", 1973.


       ...Brajovićeva opsjednutost konkretnošću, bitnim komponentama čovjeka i njegove egzistencije rezultat je unutarnje, psihološki i moralno uslovljene prinude. Svoje vizije on ne zasniva na slučajnim opservacijama već gradi pojmove slike, okrenut savremenom čovjeku, njegovim stvarnim i metafizičkim dramama...

Ratka Ćetković,
„OVDJE", Titograd, jun 1973.


       U središtu ovih likovnih preokupacija svakako je čovjek, kao neiscrpno izvorište bivših i sadašnji surovosti, beznađa i uzaludnosti, što determiniše, u osnovi, lični stav umjetnika: ironično-satirično polazište u kazivanju...
...Brajović uvodi izvjesnu dozu naracije, svjesno se suprotstavljajući, na svoj način, „čistom slikarstvu" (koje je u sebi, u ekstremnim slučajevima, već pokrenulo mehanizam estetičke dogme).

Dragan Radovanović,
„Prosvjetni rad", Titograd 1982.


       ...Svojstveno koloristi, on iz čitavog hromatskog fundusa iznalazi baš one prave, gotovo nezamjenljive boje i insistiranjem na njihovoj simboličkoj vrijednosti stvara ubjedljivu atmosferu slikane površine. Odabiranjem oker, crvenih, braon, žutih i narandžastih tonova, i njihovom modulacijom, Brajović toplom gamom stvara prijatni doživljaj slike...

Dobroslav Mrdak,
„OVDJE", mart 1983.


       Kompaktnost i harmoničnost dolaze do potpunog izražaja. Likovna kultivisanost poteza čini ove radove izuzetnim. Često simboli i poruka nijesu u prvom planu, već likovni perfekcionizam. Ovakav način rada dominantno naglašava zamah, pri čemu je tenzija ekspresivna i snažna.

Željka Vujošević - Stevović