Pretraživač sajta
Montenegrina
 

Antropologija
Arheologija
Arhitektura
Crnom Gorom
Dijaspora
Film / Pozorište
Humor, satira i karikatura
Istorija
Književnost
Likovna umjetnost
Muzika
Religija
Strip











 
 | Naslovna | O projektu | Saradnički program | Knjiga utisaka | Kontakt |

      

 

Nenad Stevović
Prezime:
D O B R I L O V I Ć
(Prilog za antropogeografsku studiju)

 


Nenad Stevović

 

Dobrilovići, porodična istorija...

       U Dečanskoj Hrisovulji I, II i III od 1335-1345. godine popisan je veliki broj crnogorskih i srpskih porodica. Dečanski Hrisovulj je zlatopečatna povelja kralja Stefana Dečanskog, napisana povodom izgradnje manastira Visoki Dečani koji su gradili kotorski neimari. Kralj je manastiru kao svojoj zadužbini darovao čitava sela za izdržavanje, kmetovi su plaćali porez manastiru. Sa prostora Huma, Zahumlja, Trebinja, odnosno današnje Crne Gore i istočne Hercegovine, naseljene su u oblast Dečana mnogobrojne crnogorske i srpske porodice. One su se kasnije pod pritiskom Turaka naselile na sjever i zapad. Od tih mnogobrojnih porodica koje su popisane u Dečanskoj Hrisovulji i danas su aktivne mnoge pod istim prezimenom sačuvanim još od XIV vijeka. Među njima je i neosporno crnogorsko prezime Dobrilović koje je u Dečanskim Hrisovuljama navedeno kao očinstvo.1

       Dobrilovići u Njegušima važe za veoma staro bratstvo. O njihovom porijeklu u Njegušima ima različitih predanja, ali ni jedno nije pouzdano da bi bilo i naučno valorizovano.

       Pomen ovoga prezimena nalazimo u Njegušima 1437 - 1438. godine. Dobrilovići su živjeli u Njegušima, Dobroj Župi, Kosijerima i Pecinji („za brdu k Bokovu“).
Njihovi potomci su odselili u Poprate i Lipu i tamo su pod prezimenima:Vujović, Milanović, Popović, Živanović, Grujić (izumrli); od odseljenog u Popratima jesu Đuranović (na Lipi), Sredanović, Vukić i Rajević, a u Oćevinama (Dropska Župa – Cetinje) prezivaju se Đuranović. Kasnije su odselili u Vasojeviće, pa ponovo se jedini nasele u Oćevine. Od ostalih potomaka u Đuriškoj Rijeci jesu Đuričanin, a kod Berana naseljeni su kao: Popović, Pajković i Tomašević. Dobrilovićima u Njegušima pripada i ogranak – brastvo Radmilović.2

       Dobrilovići su vjerovatno s Njeguša iseljeni i u Gluhi Do (Crmnica), „gdje su se prozvali i Dobrilović = Šuster, zagranci Šuster i Ćetkoviće sa Drešicima (7 kuća) koji su se njima pribratili“3

       Dobrilovići su kao brastvo Cetinjskog plemena (vjerovatno razgranjavanjem doseljeni sa Njeguša) bili zasigurno još od kraja XV vijeka što svjedoči i Jovan Erdeljanović.2

       Dobrilovića ima iseljenih u Boku, u Dobrotu u XVI vijeku iz Zalaza – Njeguši.
       Dobrilovića vjerovatno istog porijekla ima iseljenih i u Perast.2
       Dobrilovići se pominju kao brastvo plemena Dobr(sk)o Selo. Dobrsko Selo je stara župna oblast koja se u srednjem vijeku zvala „Dobro“ i ono je zahvatalo dio današnjeg plemena Ceklin. U sudsko-notarskim spisima staroga Kotora 1489.godine, pominju se Dobrilovići – Dobrskog Sela – Dobrljani. Oni se pominju kao doseljenici u Dobrsko Selo, prema narodnom predanju koje je zabilježio R. Kovijanić, Dobrilovići su od domicijalnih Gorevuka koji su naseljeni u Dobrsko Selo preko Njeguša i Kotora odmah po doseljavanju u Dobrsko Selo dobili neke zemlje u Dobrskom Selu i Dobrskoj Župi, da se na njih nasele. Pretpostavlja se da su (i) ovi Dobrilovići kao i ranije doseljeni Gorevuci porijeklom sa Njeguša.4. U svom istraživanju Jovan Erdeljanović takođe pominje Dobriloviće u Dobrskom Selu: “Tjesnim vezama između Dobrskog Sela i Dobrske Župe vrlo mnogo je doprinjelo i tlo, što glavnu masu ovoga plemena, čine dva velika brastva, koja su ujedno i njegovi najstariji stanovnici. To su Gornjevučani (51 dom) i Dobrilovići (61 dom). Od 168 domova, koliko ih ima u cijelom plemenu, oni sa svojih 112 domova čine skoro tri četvrtine. U predjelu Dobrskog Sela ima 124 doma (od toga 42 Gornjevučana i 34 Dobrilovića ), a u Dobrskoj Župi 44 doma (od toga 27 Dobrilovića i 9 Gornjevučana)“2

       Dobrsko Selo – Dobrljani su vremenom postali pleme. Po pravilu:više brastava istog ali i različitog porijekla činilo je pleme. Crnogorska plemena su uslijed istorijskih okolnosti stvorena po pravilu više aglomeracijom nego srodstvom, što je i bio slučaj sa Dobrskim Selom „Saplemenjavanje“ starinaca i doseljenika je uvijek bilo brzo i efikasno, tako da su se na taj način svi doseljenici u plemensku zajednicu, po pravilu integrisali veoma brzo. Dobrsko selo je imalo plemenske glavare; plemensku skupšinu, koja je javno kontrolisala plemenske poslove; plemenske sudove i druge upravne organe. Na čelu plemena bio je plemenski knez koji je nesumljivo biran iz redova „ jacića“, odnosno jačih i brojnijih brastava, u ovom slučaju od Gorevuka i Dobrilovića.5

       Kao iseljenici iz Dobrske Župe, u Zeti, selu Kurilu, prozvanom Dejan (1934.godine) pominju se Dobrilovići, odnosno njihovi ogranci.6 Vukota i Akim Miljanić tvrde da su u selu Kurilu razgranati u Čanjotić = Đurašević.7. U Zapisima o Zeti, Ilija-Peko J. Peličić, u odjeljku o starosti naselja i stanovništva navodi da u naselju nema stanovnika starijih od kraja Prvog svjetskog rata „stare porodice su izumrle između ostalih jesu i Otaševići od koje je bio prije 90 godina pop Đuro Janjetić iz Dobrske Župe, koji potiče od tamošnjih Dobrilovića“. Porodice Janjetić i Kulić jedan rod su sa Davidovićima. Kulići se zovu zato što su nekad živjeli u Kulama na Žabljaku. Sada se neki od ovih Kulića zovu Đuranovići.6

       Dobrilovići u Drobnjacima su porijeklom od starog crnogorskog plemena Novljana u Drobnjacima, od njih su u XVI vijeku iseljeni Dobrilovići kod Čajniča (koji pod ovim prezimenom više ne postoje u Čajniču) i dalje ka sjevero-zapadu ka Glasincu (Romanija ) pod prezimenima: Janković, i kao Šarović i Gluvić.8/9

       Dobrilovići su iz Crne Gore naseljeni u bosansku Krajinu u selo Vrelo, u Bihaćkoj opštini, smješteno sjevero-istočno od Bihaća prema Cazinu. Slave Sv. Georgija - Đurđev dan i porijeklom su iz Crne Gore; Dobrilovića u Bosni ima samo još u selu Sokolovići, podno planine Devetak, istočno od Glasinca. Slave Sv. Georgija - Đurđev dan i porijeklom su iz Crne Gore. Njihovo porijeklo ne mora biti istovetno sa Dobrilovićima iz Sela Vrelo jer su vjerovatno u pitanju dvije odvojene seobe dijelova bratstva Dobrilovića iz Crne Gore.

       Ako krsnu slavu uzmemo kao parametar za određivanje porijekla, Dobrilovići u Bosni su porijeklo iz Drobnjaka ili Pive a sa istom vjerovatnoćom ih možemo povezati sa Dobrilovićima iz Stare Crne Gore. Ono što nedvosmišleno potvrđuje njihovo crnogorsko porijeklo je to da je Glasinac i čitav prostor do Devetka – istočno i Romanije – zapadno tradicionalno crnogorsko migraciono područje, koje je naročito bilo aktivno tokom XVIII i XIX vijeka.

       Najveći broj crnogorskih prezimena sa prostora Glasinca do istočno – Devetka i zapadno – Romanije vezan je za Pivu, Drobnjak i sjever Crne Gore, mada u značajnom procentu srijećemo prezimena iz ostalih kontinentalnih djelova Crne Gore.

       Dobrilovići žive u Srbiji u Salašu Crnobarskom u Mačvi pod prezimenim Ćupić, gdje su došli iz Pive. Jedno vrijeme živjeli su na Goliji.10

       Dobriloviće u Hrvatskoj srijećemo u Dubrovniku, odnosno u Omišu 1498.godine. Mnogo kasnije na prostoru Jadrana, prezime Dobrilović srijećemo tek 1660.godine.

       Dobrilovići su i sredinom XX vijeka, živjeli u Hrvatskoj (po popisu 1948.godine) i nastanjivali su: okolinu Poreča i Pazina na poluostrvu Istri; okolinu Zagreba i obližnjeg Jastrebarskog.12

Rezime:

       Dobrilovići u Crnoj Gori: najstariji su u Drobnjacima, potomci starog crnogorskog plemena Novljana. U Njegušima, kao poseban rod, pominju se 1437-38. godine i odatle su dijelom nešto kasnije iseljeni u Cetinjsko pleme, Dobrsko Selo-pleme, Gluhi Do-pleme (Crmnica) i Zetu, kasnije i u Vasojeviće... Dobrilovići žive i u Pivi i o njima zbog nedostatka izvora ima najmanje podataka.

       Dobrilovići su veoma razgranati pod različitim prezimenima u Crnoj Gori, u Čajniču - Hercegovini i u Mačvi - Srbiji. U Bosnu su doseljeni iz Crne Gore i vjerovatno su istog porijekla Dobrilovići u Hrvatskoj - za koje postoji najmanje podataka.

LITERATURA

1. Pavle Ivić, Milica Grković, Dečanske Hrisovulje, Novi Sad, 1976.

2. Dr. Jovan Erdeljanovic, Stara Crna Gora, Etnička prošlost i formiranje crnogorskog plemena, Beograd,1976

3. Andrija Jovićević, Riječka nahija u Crnoj Gori, Srpski etnografski zbornik, Naselja srpskih zemalja, knjiga 7, SKA, knjiga 27, Beograd, 1911.

4. Risto Kovijanić, Pomeni Crnogorskih plemena u kotorskim spomenicima, knjiga druga, Titograd, 1974.

5. Branislav Đurđev, Postanak i razvitak brdskih, crnogorskih i hercegovačkih plemena, Titograd, 1984

6. Ilija-Peko J.Peličić, Zapisi o Zeti, Sabor Zete, Golubovci / Beograd, 1987.

7. Vukota Miljanić / Akim Miljanić, Prezimena u Crnoj Gori, Beograd, 2002.

8. Andrija Luburić, Drobnjaci pleme u Hercegovini, porijeklo, prošlost i etnička uloga u našem narodu, Beograd,1930.

9. Nikola N.Tmić, Pleme Drobnjak; - u rukopisu

10. Dr Obren Blagojević, Piva, Beograd, 1971.

11. Đorđe Janjatović, Prezimena Srba u Bosni, Sombor, 1993.

12. Dr Velimir Mihajlović, Srpski prezimenik, Novi Sad, 2002