Antropologija
Arheologija
Arhitektura
Crnom Gorom
Dijaspora
Film / Pozorište
Humor, satira i karikatura
Istorija
Književnost
Likovna umjetnost
Muzika
Religija
Strip


 | Naslovna | O projektu | Saradnički program | Knjiga utisaka | Kontakt |




Kneževi i kraljevi Zete, od arhonta Petra (X vijek) do kneza Radoslava (druga polovina XII vijeka), po Dukljaninu.

(Odlomak iz Kraljevina Vojisavljevica, R. Rotkovic) - u izradi.

 Arhont Petar

(Petrislav, prvorođeni sin Hvalimira, upravljao Zetom, kao i njegov otac, koji je takođe bio prvorođeni sin Prelimira, čime se ističe centralni položaj Zete. Njegov je olovni pečat s kraja X vijeka.)

 Blaženi knez Vladimir

(Petrov sin. Napadnut od makednoskog cara Samuila 987, predaje mu se da zaštiti narod od stradanja i čami u tamnici, sve dokle ga tamo ne upozna Samuilova šćer Kosara i izmoli oca da joj ga da za muža. To  je svakako bilo prije 990/991. kada Vladimir šalje delegaciju u Carigrad, kako bi obezbijedio podršku Vizantije. Samuilo je poražen na Belasici 29. VII 1014. godine. Umro j 6. X 1014. g. (Antoljak, 1969:70) Naslijedio ga je Gavrilo Radomir, koji je ubijen u lovu avgusta ili septembra 1015. godine. Njega je naslijedio ubica, Ivan Vladislav, koji je i Vladimira na prevaru domamio u Prespu i tamo ubio, 22. maja 1016. godine. Nakon tri godine Kosara je prenijela tijelo bl. Vladimira u Krajinu, đe je kasnije i sama umrla i bila sahranjena kraj njegovih nogu. Pošto je po Dukljaninu Vladimir vodio sa Kosarom neporočan život, što bi mu bilo da se nije ženio, a i njoj da se nije udavala, reklo bi se da nije mogao da ima đece.)

Knez Vojislav

(Po Dukljaninu, iz gore navedenih razloga, sin Dragimira, koji je upravljao Travunijom i Zahumljem. No istaknuti vizantolog B. Ferjančić bez kolebanja naglašava da je u Zeti 1035. godine "došlo do pobune na čelu sa Stefanom Vojislavom, sinom poslednjeg zetskog vladara Jovana Vladimira"! (1966:62). Prvi ustanak kneza Vojislava nije uspio i on je zarobljen i odveden u Carigrad, ali je nakon godinu dana otud pobjegao i u dvije značajne bitke, 1040. kod Vranjine i 1042. kod bara tako strašno potukao brojnu vizantijsku vojsku od 60.000 boraca, da je po vizantijskim izvorima od njih pobijeno 40.000! Time je Zeta ponovo i joz potpunije osamostaljena. Vojislav je sahranjen u dvorskoj kapeli u Prapratni kod bara. Njegovome izvornome imenu dodato je Stefan, svakako nakon krunisanja uspjehom u borbi protiv Vizantije. Za Dukljanina je Dobroslav. Prema tome može biti da mu je to izvorno ime,  a da je ime Vojislav i Stefan dobio nakon vojnih uspjeha.)

Udovica kneza Vojislava i sinovi

(Prema Dukljaninu, nakon sahrane kneza vojislava u Prapratni, vladala je njegova supruga sa sinovima: Gojislavom i Predimirom (Travunija sa Grbljem), Mihailom (Oblik, Prapratna, Crmnica), Saganekom (Gorska župa, Kupelnik, Baleč) i Radoslavom (Luška župa, Podlužje i Budva).

Knez Gojislav

(Dukljanin ne objašnava koliko vremena je udovica kneza Vojislava sa prvorđenim sinom Gojislavom vlada cijelim "kraljevstvom", mada se naglašava da niko od sinova nije nosio titulu kralja, dok je đivjela "kraljica". Zatijem su neki Skrobimezi iz trebinjskog kraja ubili bolesnog Gojislava, pa su uhvatili i ubili i Predimira, i postavili na upravu zemlje nekoga Domaneka, kojega su Mihailo, Saganek i Radoslav potukli ali nijesu uhvatili. A Saganek se plašio da ostane u Travuniji, pa to nije htio ni Raodslav, sve dok mu nijesu dali povelju koja mu obezbeđuje nasljeđivanje dijela Zete koju je imao. On je onda pristao da ode u Travuniju da ponovo potuče Domaneka. Nakon toga je zauzeo i Zahumlje, što se moglo desiti prije 1050. godine.)

Kralj Mihailo

(Kad je umrla njegova majka, prijesto je naslijedio Mihailo. Pobjede njegovoga oca su omogućile da Zeta, kao vodeća pokrajina Pomorske zemlje, koja je obuhvatala još Travuniju, Zahumlje i Podgorje, postane kraljevinom, najkasnije do 1077. godine, jer vec 9. jan. 1078. papa Grgur VII mu se obraća kao "Mihailu, kralju Slovena", što stoji ne samo u početku teksta već i u naslovu iznad teksta, a s njime raspravlja pitanje uzdizanja Barske biskupije na rang nadbiskupije. Godine 1072. šalje u pomoć Makedoncima sina Bodina i vojskovođu Petrila. Oko 1075. zida zadužbinu u starome Stonu, ali nije u njoj sahranjen već u manastiru sv. Sergija i Vakha, na lijevoj obali Bojane ili u Prapratni (Mrkojevici), đe je bio i Dvor njegova oca Vojislava. Po Dukljaninu vladao je 35 godina.)

Kralj Radoslav

(Po Dukljkaninu nije odmah zavladao Mihajlov sin Bodin, zato što je Mihailo prekršio dogovor i oduzeo Radoslavu dio Zete i dao je sinu Vladimiru. Kad je Mihailu umrla prva žena, oženio se ponovo, i to Grkinjom, carevom rođakom. Od obje žene imao je ukupno 7+4=11 sinova! Od 4 sina iz braka sa Grkinjom samo je Petrislav imao potomstva, pa je prikazano da je njegov sin Bodin, koji je poslije vladao, što nije tačno, jer je kralj Bodin Mihailov sin iz prvoga braka! Ovu su pomtenju stvorili prepisivači, prenosecći tekst iz pohabanih izvornika. Po Dukljaninu Radoslav je vladao 16 godina, ali tu mora da se računa njegovo vladanje pokrajinom za vrijeme Mihaila, a ne sve poslije Mihailove smrti, jer se Bodin javlja kao samostalan vladar 1085. godine.)

Kralj i car Bodin

(Mihailov sin, mada u prijepisima Dukljanina ima o tome zbrka. Kad su se zetska i makedonska vojska sastale na Kosovu 1072. godine, taj "junački zbor", koji pominje kralj Nikola, proglasio ga je carem, dok je po Dukljaninu on tražio da ga tako zovu. Tada je dobio novo ime Petar, vjerovatno prema imenu sina bugarskoga cara Simeona. Bodin je oslobodio Niš i stigao do Sofije a njegov vojskovođa Petrilo je ratovao u Makedoniji ali poslije tri godine, čuvši da su Grci opet uzeli Skoplje, krene Bodin po zimi na jug kod mjesta Taonion (Paun?) je poražen (1075), zarobljen i sproveden u Antiohiju, odakle ga je, po Dukljaninu, oslobodio Radoslav, i dao mu na upravu Grbalj i Budvu. No ovo može da bude autorova kombinacija, da optuži Bodina kao nezahvalnika, koji će zaboraviti na dobročinstvo, i sa majkom Jakvinotm krenuti protiv Radoslava. Logičnije je da je sina oslobodio Mihailo, poslije

(nastavice se)